Grotten maastricht

Maastricht en Valkenburg worden in één adem genoemd als het gesprek gaat over de beroemde grotten van Maastricht.

De St. Pietersberg en de Cauberg horen dan in diezelfde verhalen thuis, zijnde de ‘bergen’ waarin deze grotten zich bevinden. Van de ongeveer 250 mergelgroeven zijn er, wegens instortingsgevaar, nog maar enkele open. Jaarlijks wonen tienduizenden toeristen één van de rondleidingen bij die in de 6 belangrijkste grotten van Maastricht worden gehouden.

Mergelgrotten maastricht

Geschiedenis

Ruim 8 eeuwen geleden werd in Limburg begonnen met het winnen van mergel. Dit mergel werd gebruikt voor de bouw van woningen, kloosters, paleizen en kerken. Door de winning van de mergel ontstonden ondergrondse gangenstelsels. In totaal tellen de grotten van Maastricht honderden kilometers van die mergelgangen. Soms zijn ze maar twee meter hoog en soms wel 10 meter. Eigenlijk was de mergelwinning dus een vorm van mijnbouw. Deze gangen zijn in de volksmond grotten gaan heten (wat dus feitelijk onjuist is!). Deze gangenstelsels van de grotten van Maastricht hebben in de loop van de geschiedenis veel verschillende functies gehad. In de grotten onder Maastricht zijn in de 18e eeuw hele gevechten gevoerd met de Franse troepen. Ook zijn er in de groeven woonplekken uitgehakt waar de blokbrekers zelf in woonden. In de Fluwelengrot in Valkenburg kun je zelfs nog een mooie schuilkapel (een heus rijksmonument) uit het jaar 1800 bezoeken. In de loop der eeuwen hebben veel uiteenlopende mensen zich schuil gehouden in de grotten van Maastricht. Op de vlucht zijnde dieven en misdadigers, maar ook mensen die in de Tweede Wereldoorlog uit handen van de vijand wilden blijven. Tijdens die Tweede Wereldoorlog hebben de grotten van Maastricht zelf nog dienst gedaan als opslagplaats van belangrijke kunstvoorwerpen. Veel voor het publiek gesloten groeven fungeren op dit moment als schuilplaats voor vleermuizen.

De belangrijkste en bekendste grotten van Maastricht

Steeds meer toeristische activiteiten vinden plaats in en rondom de grotten van Maastricht.
Dagelijks worden in de volgende grotten van Maastricht rondleidingen gehouden:

  •   Gemeentegrot Valkenburg
  •   Fluwelengrot/Sibbergroeve Valkenburg
  •   Zonneberg Maastricht
  •   Grotten Noord Maastricht
  •   Jezuïetenberg Maastricht
  •   Geulhemmergroeve Valkenburg

Enthousiaste gidsen vertellen daarbij de meest spannende verhalen en leiden je in ruim een uur rond langs enthousiaste plaatsen. Onder andere in de Gemeentegrot in Valkenburg en de Jezuïetenberg in Maastricht kun je hele series uiteenlopende houtskool tekeningen en mergelbeelden bewonderen, die of door de blokbrekers, of door de hier tijdelijk wonende vluchtelingen of door lokale kunstenaars in de grotten van Maastricht werden aangebracht. Meestal gaan de rondleidingen te voet, soms per mountainbike en de Gemeentegrot in Valkenburg kun je zelfs per trein bezoeken.
Elk jaar worden in de Gemeentegrot en de Fluwelengrot (hier zelfs in november en december) in Valkenburg een ondergrondse Kerstmarkt gehouden.

Nog in werking zijnde groeve

De Sibbergroeve is nog de enige mergelgroeve in Nederland waar, sinds de 15e eeuw al, op de traditionele manier mergelsteen wordt gewonnen. Die mergelblokken worden hoofdzakelijk gebruikt voor restauratiewerkzaamheden. De Sibbergroeve heeft gangenstelsels met een totale lengte van circa 140 km. De groeve wordt al gebruikt sinds de vijftiende eeuw. De Sibbergroeve is de enige van de grotten Maastricht waar je kunt deelnemen aan Grotbiken. Met een deskundige gids (die onderweg op de mooiste plekjes ‘waar gebeurde’ verhalen vertelt) legt u per mountainbike een traject van 8 tot 10 kilometer af door de uitgestrekte onderaardse gangen. Op de mountainbike is speciale verlichting aangebracht en natuurlijk is een helm verplicht.